Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Zamek w Caerphilly

Zamek w mieście Caerphilly, drugi pod względem wielkości zamek w Wielkiej Brytanii, został wybudowany w XIII wieku. Zapoczątkował w tym kraju budowę fortyfikacji zamkowych typu koncentrycznego. Ta średniowieczna forteca znajduje się w Dolinie Rhymney, w mieście Caerphilly w południowej Walii, niecałe pół godziny jazdy od Cardiff; zajmuje teren o powierzchni około 30 akrów. Zamek otaczają dwa sztuczne jeziora. Znaczną jego część wybudowano w ciągu zaledwie trzech lat – między rokiem 1268 a 1271, mimo to jest jedną z najpotężniejszych średniowiecznych twierdz w Europie Zachodniej.

Historia zamku w Caerphilly

Zamek zbudował arystokrata Gilbert de Clare, hrabia Gloucester i lord Glamorgan, zwany Rudym Gilbertem ze względu na kolor włosów. Dziedzicząc rodzinne posiadłości w 1263 roku w wieku 18 lat, Rudy Gilbert był świadom zagrożenia ze strony walijskiego władcy Llywelyna ap Grufudda. Dlatego też rozpoczął budowę zamku, który miał pełnić funkcję obronną; dzięki niemu Gilbert miał podporządkować sobie region Glamorgan. W 1265 roku Llywelyn sprzymierzył się ze zbuntowanymi angielskimi baronami w zamian za przyznanie mu władzy nad lokalnymi możnowładcami w regionie, w tym w Glamorgan. W odwecie De Clare sprzymierzył się z królem Henrykiem III. Bunt baronów został zdławiony, a de Clare przeniósł się do Glamorgan i w 1268 roku rozpoczął budowę zamku w Caerphilly.

W 1270 roku Llywelyn zaatakował miejsce budowy i spalił znaczną jego część. Mimo to Gilbert de Clare kontynuował budowę zamku w bardzo szybkim tempie; zakończył ją w 1271 roku. Wybudowano również dodatkowe fortyfikacje nad wodą, wieże i strażnice, aby zabezpieczyć teren i uchronić nizinną Walię Południową przed wpadnięciem w ręce Walijczyków; miały one pełnić funkcję obronną. (więcej)

Zamek w Caerphilly dziś

Droga do zamku w Caerphilly nie wiedzie pod górę. Nie wybudowano go na skalistym wzniesieniu – tak jak większość zamków w tamtym okresie – lecz ukryto w obniżeniu terenu na płaskowyżu. Dopiero po przekroczeniu pierwszej fosy przy zewnętrznej strażnicy można zobaczyć, jak wielki jest to zamek. Ogromna budowla rozciąga się na powierzchni ponad 30 akrów. Jest to drugi pod względem wielkości zamek w Wielkiej Brytanii (pierwszym jest zamek w Windsorze). Gilbert de Clare wybudował główną część zamku w miejscu, które stało się później środkową wyspą otoczoną przez sztuczne jeziora. Zapory na jeziorach zostały ufortyfikowane; dodatkową ochronę zapewniała również zachodnia wyspa. Zamek w Caerphilly składa się ze wschodnich umocnień chronionych przez zewnętrzną wschodnią fosę i Jezioro Północne, jak również z fortyfikacji położonych na środkowej i zachodniej wyspie, które chroni Jezioro Południowe. Został zbudowany na naturalnym żwirowym brzegu, a jego ściany zrobiono z piaskowca Pennant.

Sama jego architektura jest ważna pod względem historycznym, ponieważ był to pierwszy zamek w Wielkiej Brytanii o koncentrycznym typie fortyfikacji. Zamek słynie również z rozbudowanego systemu fos i zapór. Zewnętrzna główna strażnica ma okrągłe wieże spoczywające na spiczastej podstawie w kształcie ostrosłupa. Pierwotnie można było do niej wejść przechodząc przez dwa mosty zwodzone, ale zostały one zniszczone. W północnej części strażnicy trzy masywne wieże chronią północną zaporę; natomiast południowa zapora, która ma aż 152 metry długości, jest zakończona wzmocnionym murem. Nadal można zobaczyć pozostałości zamkowego młyna, który był zasilany wodą z zapory. Zapora kończyła się przy Wieży Feltona, fortyfikacji w kształcie kwadratu, oraz południowej strażnicy zwanej Wieżą Giffarda.

Środkowa wyspa jest niemal kwadratowa, wewnętrzną i zewnętrzną część otacza mur. Wewnętrzną część chronią cztery wieżyczki, po jednej w każdym rogu. Mur wewnętrznej części wychodzi na część zewnętrzną, tworząc koncentryczny typ fortyfikacji, który składa się z dwóch odrębnych pierścieni. Obecnie mur nie jest niestety tak wysoki jak w średniowieczu z powodu grabieży i erozji kamieni. Koncentryczny układ umożliwiał szybki dostęp do każdej części zamku dzięki przejściom i pasażom w murze, atakujący byli dobrze osłonięci i nie było możliwości umieszczenia machin oblężniczych wokół wewnętrznego muru.

Inną ważną częścią zamku jest wewnętrzna wschodnia strażnica, która ma zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne umocnienia, co umożliwiało jej obronę, nawet jeśli powstał wyłom w murze. Dwie ogromne wieże po obu stronach wejścia do strażnicy chroniła opuszczana krata oraz mordownie. Strażnica była duża, dzięki czemu mogła pełnić funkcję mieszkalną i obronną.

Wielka Sala i główne kwatery znajdują się w wewnętrznej części zamku. W średniowieczu Wielka Sala była najprawdopodobniej przedzielona drewnianymi ściankami, kolorowymi dekoracjami i rzeźbami; ogrzewało ją wielkie palenisko. Zamkowa kaplica znajduje się na wschód od Wielkiej Sali, nad piwnicą i spiżarnią. Zewnętrzna strażnica po wschodniej stronie w przeszłości, jak i obecnie służy jako wejście. Tam zainteresowani znajdą wystawę poświęconą zamkowi oraz schody prowadzące na dach, gdzie można podziwiać panoramiczny widok. Oczywiście najbardziej imponującą częścią zamku jest ta wewnętrzna. Wieże w rogach zachowały się w różnym stanie. Wystawę poświęconą walijskim zamkom można obejrzeć w północno-zachodniej wieży. Niewiele jednak zostało z północno-wschodniej wieży. Znaczna część południowo-wschodniej wieży, zwanej „walijską Krzywą Wieżą”, znajduje się w ruinie. Jest odchylona od pionu o 10o – prawdopodobnie w wyniku osuwania się gruntu. Efekt jest niezwykle imponujący.

Okazała wschodnia strażnica składa się z bliźniaczych wież w kształcie litery „D”, centralnego pasażu z opuszczanymi kratami po obu stronach oraz okrągłych wieżyczek w wewnętrznych rogach. Do XIX wieku znajdowała się w ruinie, ale 4. markiz Bute starannie ją odrestaurował.

Zwiedzanie zamku zajmuje mniej więcej pół dnia. Można też przespacerować się wokół pięknych sztucznych jezior pośród kaczek, ptaków i łabędzi, wtedy zwiedzanie może zająć jeszcze więcej czasu. Teren jest bardzo zadbany, roztaczają się stamtąd przepiękne panoramiczne widoki na zamek. Zamek w Caerphilly może się również pochwalić replikami balustrad i działającymi machinami oblężniczymi.

Zamek ma także własnego ducha – Zieloną Damę. Podobno jest to księżniczka Alice z Angouleme, żona Gilberta de Clare’a. Gilbert najwidoczniej dowiedział się, że Alice wzięła sobie potajemnie za kochanka księcia Walii, Grufudda Sprawiedliwego. Mnich, który wiedział o romansie, poinformował męża-rogacza. Gilbert odesłał żonę z powrotem do Francji i zaczął szukać księcia. Grufudd, dowiedziawszy się o zdradzie mnicha, powiesił go na drzewie w miejscu zwanym teraz „Doliną mnicha”, ale wtedy znaleźli go ludzie Gilberta i też powiesili. Gdy Alice dowiedziała się o śmierci kochanka, zmarła na skutek doznanego szoku. Mówi się, że jej duch wciąż nawiedza zamek w Caerphilly; ubrana w zieloną suknię czeka na swego ukochanego.

Godziny otwarcia zamku w Caerphilly

1 listopada – 28 lutego: od poniedziałku do soboty od godz. 10.00 do 16.00, niedziela – od godz. 11.00 do 16.00
1 maja – 30 czerwca: czynne codziennie od godz. 9.30 do 17.00
1 lipca – 31 sierpnia: czynne codziennie od godz. 9.30 do 18.00
1 września – 31 października: czynne codziennie od godz. 9.30 do 17.00
Ostatni zwiedzający wchodzą najpóźniej 30 minut przed zamknięciem. Zamek jest nieczynny 24, 25 i 26 grudnia oraz 1 stycznia.
 

Text: Melisande Aquilina