Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Zamek w Świrzu

W południowej części obwodu lwowskiego, w niedużej wiosce o nazwie Świrz, mieści się zabytkowy zamek, który bardziej niż surową średniowieczną cytadelę przypomina renesansowy pałac z wymyślnymi elementami architektonicznych zdobiącymi jego fasadę. Świrska twierdza, dumnie spoglądająca z wysokości wzgórza na malownicze okolice i szerokie rozlewiska rzeki Świrż, zniosła wiele klęsk i zniszczeń naniesionych przez różnorakich zdobywców. Jednakże, pomimo wszelkich trudności, ta kamienna wspaniała budowla zachowała swe romantyczne oblicze, zdolne oczarować każdego miłośnika zabytkowej architektury. Uważni zaś turyści-kinomanie niewątpliwie rozpoznają za jej murami Betiunski klasztor oraz bastion Świętego Gerwazego z popularnej ekranizacji powieści А. Dumas «Trzej muszkieterowie», zdjęcia do której odbywały się tutaj w 1978 roku.

Historia Zamku w Świrzu

Górzyste tereny oraz błotniste zatoki rzeczki Świrż, co do których śmiało można by rzec, iż zostały przez naturę stworzone specjalnie z myślą o budowie na tych ziemiach niedostępnych cytadel, zostały docenione przez szlachecki ród Świrskich, z imieniem którego historycy wiążą początki budowy zamku. W ich posiadanie wieś Świrz przeszła pod koniec 15 wieku z rąk rodu Romanowskich, przedstawiciele którego, wspomniani zresztą przez właścicieli Świrza, pojawiają się na kartach kronik historycznych z lat 1443 oraz 1456. Nie wiadomo natomiast, czy za czasów Romanowskich na Zamkowym Wzgórzu istniały już jakiekolwiek umocnienia. Jeśli nawet, to ślad po nich zaginął. Kamienny zamek, który z późniejszymi zmianami przetrwał do dnia dzisiejszego, został wzniesiony w latach 1480, kiedy to Świrz był własnością braci Andrzeja i Marcina Świrskich. Początkowo była to tradycyjna jak na owe czasy warownia, która miała przede wszystkim budzić grozę i zapewniać bezpieczeństwo, nie zaś być piękną i komfortową.

Dzięki grobli, budowla ta z trzech stron została otoczona, a co za tym idzie chroniona, przez wody stawów, zaś od strony południowej przed nieoczekiwanym atakiem wroga osłaniał ją głęboki rów. Posiadający formę kwadratu zamek wyposażony był w dwie wieże obronne, z których jedna przetrwała do dziś. Ród Świrskich władał twierdzą przez ponad półtora stulecia. Na przestrzeni tego okresu czasu za murami warowni dokonywały się różnorakie przebudowy oraz renowacje jej pomieszczeń. Co prawda, nie ma dokładnych informacji na ten temat, aczkolwiek za jedno ze świadectw takiego remontu przyjmować można datę «1530», wybitą od wewnętrznej strony bramy wjazdowej. W roku 1641 zamek ten stal się własnością hrabiowskiego rodu Cetner i pozostał w jego rękach aż do początku 19 wieku, przeobrażając się za ten czas w tą twierdzę, która obecnie góruje na wzgórzu. Inicjatorem szeroko zakrojonej rekonstrukcji Świrskiej twierdzy, która w 17 wieku była już moralnie przestarzała, był Aleksander Cetner, waleczny rycerz i uczestnik wielu bitew po stronie Rzeczpospolitej. (więcej)

Co można zobaczyć?

Obecnie ten jeden z najbardziej romantycznych zamków ziem lwowskich, niestety, nie figuruje jako oficjalny obiekt muzealny, dlatego też postawić stopę na jego terytorium udaje się nielicznym. Aczkolwiek, spacer po zamkowym wzgórzu wokół zabytkowych murów bądź chwila relaksu nad urwistymi brzegami stawów w połączeniu z obserwacją oblicza Świrskiej warowni, również dają masę wspaniałych wrażeń. Z zewnątrz ów zamek, pomimo śladów jakie pozostawiły na jego obliczu minione wieki, prezentuje się dziś tak samo jak wtedy, gdy został w połowie 17 wieku stworzony przez architekta Pawła Grodzickiego: twierdza o formie trapezu, posiadająca narożne baszty i dwa dziedzińce, różne poziomy których połączone są schodami. Wejście do zamku wiedzie przez Nadbramną Wieżę, którą z lądem łączy przełożony ponad rowem most. Wokół bramy głównej zauważyć można wspaniałe barokowe dekoracje, а bezpośrednio nad nią, mieści się tablica pamiątkowa, umieszczona tam na cześć renowacji przeprowadzonej w 1917 roku.

Szczęściarze, którzy wejdą na wewnętrzny dziedziniec zamku, będą mieć okazję zobaczyć tu pozostałości po wspaniałej niegdyś dekoracji fasady: barokowe frontony i portale, rzeźbione zdobienia okien, schody z kamiennymi donicami. Nad jednym z okien zachodniej narożnej baszty zachował się wizerunek gryfona, który, najwyraźniej, był niegdyś częścią heraldycznego wizerunku herbu któregoś z właścicieli zamku. W południowo-zachodniej części zamkowego wzgórza zobaczyć można jedną z najstarszych części zamkowych umocnień – wieżę obronną, po której do dnia dzisiejszego pozostały zaledwie dwie z trzech jej kondygnacji. Niektórzy historycy uważają, iż baszta ta została wzniesiona jeszcze za czasów rodu Świrskich, w drugiej połowie 15 wieku, zaś w okresie późniejszym uległa przebudowie i zmieniła się w kaplicę.

Zamek w Świrzu nie posiada oficjalnego grafiku pracy. Niekiedy ochrona zezwala turystom na wejście na jego terytorium, ale tylko i wyłącznie w godzinach dziennych. Podziwianie zamku z zewnątrz możliwe jest o każdej porze dnia.