Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Zamek Newycki

Wspaniałej Newyckiej cytadeli, umiejscowionej w pobliżu wsi o tej samej nazwie, nad lewym brzegiem rzeki Uż, trudno nie zauważyć choćby z daleka, mimo, iż z budzącej niegdyś grozę warowni do dziś pozostały zaledwie resztki jej dawnego majestatu. Romantyczne ruiny zamku wraz z czarującą panoramą Zakarpacia wywierają niezapomniane wrażenie na tych, którzy pofatygują się by krętą, wijącą się pomiędzy leśnymi drzewami ścieżką wejść na szczyt wysokiej góry. Twierdza ta przeżyła kilka burzliwych stuleci, w czasie których na Zakarpaciu szalały wewnętrzne spory feudałów Królestwa Węgier, w wyniku czego zamek stopniowo przeistaczał się w ruinę. W ostatnich dziesięcioleciach znacznie wzrosło zainteresowanie obiektem w charakterze atrakcji turystycznej regionu, lecz tą wspaniałą wiekową budowlę czeka jeszcze wiele długich lat odbudowy.

Historia Zamku Newyckiego

Przesłanki do pojawienia się umocnienia na jednym z wysokich punktów Przełęczy Użockiej pojawiły się pod koniec 12, kiedy to królowie węgierscy zainteresowali się możliwością nabycia ziem Halickiego i Kijewskiego Księstwa. W celu ochrony przełęczy górskiej, szlaki której biegły przez Karpaty na wschód i północ, powstało niewielkie drewniane grodzisko z umocnieniami w postaci wałów ziemnych i rowów. Zresztą, to nie wrogość pomiędzy Galicją a Węgrami stała się przyczyną zniszczenia tejże twierdzy, а nacisk mongolskiej ordy, w wyniku czego w 1241 roku upadły i znacznie potężniejsze europejskie cytadele. Wkrótce po najeździe mongolskim król Bela IV wszczął potężną budowę i odbudowę twierdz mających za zadanie bronić granic swego państwa. Zamek Newycki także w tym czasie został odbudowany, a dokładnie w drugiej połowie 13 wieku. Prezentował on sobą niewielką warownię z okrągłą basztą strażniczą.

W 1279 roku król Władysław IV Kumańczyk podarował wpływowemu magnackiemu rodowi Aba ziemie komitatu Ung (północny-wschód Królestwa Węgier), po czym Newycki Zamek na kilka dziesięcioleci stał się jednym z punktów oporu tejże rodziny. Amadej Aba na styku 13 i 14 wieku był aktywnym uczestnikiem feudalnych wojen wewnętrznych, rozgorzałych z powodu kilku pretendentów do tronu Węgier. W okresie tym zamek pozyskał nieco bardziej aktualny dla ówczesnej epoki wygląd, na jego dziedzińcu w miejscu okrągłej baszty pojawił się kwadratowy donżon, а ponadto powstała głęboka studnia na wodę deszczową, niezbędną na wypadek oblężenia. Amadej Aba i jego synowie byli wiernymi zwolennikami węgierskiego króla Karola Roberta Andegaweńskiego, lecz wszystko to uległo zmianie, kiedy w 1311 roku Amadej zginął w czasie buntu mieszkańców miasta Koszyce a król zrezygnował z ukarania winnych. Oburzeni synowie Aby przyłączyli się do wojska magnata Mateusza Czaka, który wystąpił przeciwko Karolowi Robertowi, lecz latem 1312 roku królewskie wojska odniosły zwycięstwo i ród Aba utracił część swoich posiadłości. (więcej)

Co można zobaczyć?

Obecnie na wpół zburzony zamek, który cierpliwie oczekuje na odrodzenie, stanowi dość popularną atrakcję turystyczną Zakarpacia. Przyczyn ku temu jest kilka: lokalizacja w pobliżu Użhorodu, od dawna tak ukochanego przez turystów, malownicze widoki rozpościerające się z Zamkowej Góry o każdej porze roku, no i sam zabytkowy zamek, ruiny którego nadają mu szczególnej romantyczności. Ponadto, po drodze na szczyt Zamkowej Góry turyści mogą odetchnąć w ogrodzie Wagnera i wstąpić do budynków radzieckiej bazy odpoczynku «Wierchowina». Najbardziej zauważalnym obiektem Newyckiego Zamku jest kwadratowy donżon, widoczny już z pobliskich osad i będący głównym punktem orientacyjnym dla turystów. Ów donżon jest co jakiś czas odrestaurowywany, a obecnie wieńczy go ostro zakończony dach i drewniany plac zwiadowczy.

Niewielki zamkowy dziedziniec swym zarysem przypomina kształt górskiego szczytu, a fundamenty obiektów zamkowych znajdujących się na dziedzińcu wewnętrznym datowane są na pierwszą połowę 14 wieku. Znacznie lepiej, niż zamkowe zabudowania, zachowała się sześciokątna baszta wjazdowa, od której biegną dwa mury obronne w stronę południowo-wschodniej części terytorium zamkowego. Z wysokości Zamkowej Góry wspaniale widoczna jest tama i most rozciągający się ponad rzeką Uż, szumne i czyste wody której według okolicznych mieszkańców zamieszkuje pstrąg. W ostatnich latach na zamku odbywa się teatralizowane święto poświęcone dawnym obrzędom weselnym i tradycjom swatania. W tych dniach na zamku podziwiać można przepiękne panny odziane w ludowe, współczesne i klasyczne weselne stroje.

Zamek Newycki można zwiedzać: codziennie i całodobowo.