Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Bramy Murów Teodozjusza w Stambule

W Murach Teodozjusza od strony południowej znajdowało się 10 bram, z których połowa przeznaczona była dla wojska, a druga połowa - dla ludności cywilnej. Do naszych czasów zachowały się następujące bramy:

Brama Belgradzka

Jej nazwa (tr. Belgrat Kapısı) pochodzi z czasów, kiedy to sułtan osmański Sulejman Wspaniały osadził w jej okolicy rzemieślników, sprowadzonych ze zdobytego przez wojska tureckie w 1521 roku Belgradu. Wcześniej nazywana była Bramą Xylokerkos, od położonego niegdyś w jej pobliżu, poza murami miejskimi, drewnianego amfiteatru.

W 1189 roku, za panowania cesarza bizantyjskiego Izaaka II Angelosa, brama została zamurowana. Powodem tej decyzji była przepowiednia, że właśnie tę bramą przedostanie się do Konstantynopola cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego - Fryderyk I Barbarossa. Cesarz Fryderyk przewodził w tamtym czasie III krucjatą, mającą na celu odzyskanie Jerozolimy, a jej trasa wiodła przez Węgry, Bułgarię i Azję Mniejszą. Cesarz do Konstantynopola nie wjechał, a podczas krucjaty stracił życie, tonąc w rzece Göksu (Salef).

Pomimo nieziszczenia się przepowiedni, brama pozostała zamurowana aż do 1346 roku, później otwarto ją na okres około 100 lat, a następnie ponownie zamurowano podczas przygotowań do oblężenia miasta przez Mehmeda Zdobywcę w 1453 roku. Konstantynopol został wówczas zdobyty przez wojska tureckie, a brama została zamurowana aż do 1886 roku. Z tego powodu jej nazwa osmańska początkowo brzmiała Zamknięta Brama (tr. Kapalı Kapı).

Brama wraz ze znajdującymi się po jej bokach wieżami mierzy 12 metrów szerokości i 20 metrów wysokości. Sam otwór, którym obecnie odbywa się ruch samochodowy, ma szerokość około 5 metrów.

Brama Srebrna

Brama Srebrna (tr. Silivri Kapısı) nazywana również Wiosenną kończy dobrze zachowany fragment umocnień o długości 680 metrów. Na tym odcinku przetrwało aż 13 baszt wewnętrznych. Brama w czasach bizantyjskich nazywała się Porta ton Pigi - z powodu sąsiedztwa świątyni i klasztoru Zoodochos Pigi (Życiodajnego Źródła).

Brama stoi pomiędzy wieżami o siedmiokątnych podstawach, które zostały mocno przebudowane w czasach późnego Bizancjum. Wieża południowa posiada inskrypcję datowaną na 1439 rok, upamiętniającą jej renowację za czasów panowania Jana VIII Paleologa. Łuk bramy został wymieniony za czasów osmańskich. W 1998 roku odkryto pod bramą piwnicę z reliefami oraz nagrobkami pochodzącymi z IV i V wieku n.e.

Brama Srebrna zasłynęła tym, że wjechał przez nią po odbiciu Konstantynopola od łacinników generał Aleksy Strategopulos - dowódca sił cesarza nicejskiego Michała VIII Paleologa.

Obecna turecka nazwa bramy pochodzi od miasta Selymbria (obecnie Silivri), położonego na zachód od Stambułu. Zostało ono założone jako grecka kolonia, a obecnie jego nazwa kojarzy się z największym w Europie i najnowocześniejszym w Turcji kompleksem więziennym.

Brama Mevlevihane

Do tej bramy prowadzi dobrze zachowany odcinek murów, mający 900 metrów długości. Brama Mevlevihane jest najlepiej zachowana ze wszystkich bram w Murach Teodozjusza, a ponadto zachowała się w stanie prawie niezmienionym od V wieku n.e.

Brama Mevlevihane (tr. Yeni Mevlevihane Kapısı) posiadała w historii wiele nazw: Brama Rhegion (od nazwy przedmieścia - obecne Küçükçekmece), Brama Rhousios (od Stronnictwa Czerwonych - jednego z ugrupowań skupiających fanów wyścigów rydwanów na Hipodromie) oraz Brama Myriandrion lub Polyandrion (z powodu bliskości cmentarza).

Brama Armatnia

W czasach Bizancjum brama ta nazywana była Bramą świętego Romana - z powodu pobliskiego kościoła pod tym wezwaniem. To druga największa, po Złotej Bramie, brama w Murach Teodozjusza.

W języku tureckim znana jest jako Brama Armatnia (tr. Topkapı Kapısı), ponieważ podczas ostatecznego oblężenia Konstantynopola przez wojska osmańskie w 1453 roku naprzeciwko tej bramy umieszczono potężne działo nazywane Bazyliką, które zostało zbudowana przez węgierskiego inżyniera Urbana (Orbana). Przy tej bramie zginął w walce ostatni cesarz bizantyjski - Konstantyn XI Paleolog.

Brama Adrianopolska

Oryginalna nazwa bramy brzmiała Brama Charisius i pochodziła od pobliskiego klasztoru, którego fundator nosił imię Charisius. Tą bramą wjechał do zdobytego Konstantynopola sułtan Mehmet Zdobywca. Obecnie brama znana jest jako Brama Adrianopolska (tr. Edirnekapı).

tekst: Izabela Miszczak - Turcja w Sandałach