Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Kreml w Tule

Tulska warownia, główna fortyfikacja obronna umiejscowiona na szlaku murawskim, już od wielu wieków jest nie tylko duszą Tuły, ale także skupiskiem bogatej wojennej historii i kultury miasta zbrojmistrzów. Te stare kremlowskie baszty i mury obronne są bez wątpienia nośnikiem pamięci o licznych atakach krymsko-tatarskiej ordy, trwożnych wydarzeniach okresu Wielkiej Smuty oraz innych doświadczeniach, jakie dotknęły twierdzę na przestrzeni jej istnienia. Obecnie ta tulska forteca to wspaniale zachowany pomnik architektury 16 wieku, będący wyrazistym wzorcem tradycji rosyjskiego budownictwa obronnego. Oprócz obiektów fortyfikacyjnych, kremlowski zespół liczy także dwa sobory, dzwonnicę soborową, obiekty handlowe oraz budynek miejskiej elektrowni, która na styku 19-20 wieku była jedną z pierwszych na terenie Rosji.

Historia Kremla w Tule

Pradawna umocniona osada słowiańskiego plemienia Wiatyczów, która powstała w miejscu wpadania do Upy rzeki Tuły (obecnie – Tulitsa/Tulica), dała początek miastu, pierwsze wzmianki na temat którego w Latopisie Nikonowskim datowane są na rok 1146. W tym czasie Tuła, podporządkowująca się początkowo Księstwu Czernihowskiemu а następnie Riazańskiemu, żadnych znacznych umocnień nie posiadała. Książęta udzielni, najprawdopodobniej, wznieśli tutaj drewniany ostróg (miasto), który był miejscem zbioru danin od Wiatyczów i symbolem władzy książęcej, lecz poważniejszego znaczenia obronnego umocnienie to nie posiadało. W 1382 roku, po zawarciu skierowanej przeciwko Ordzie umowy pomiędzy książętami Olegiem Iwanowiczem Riazańskim a Dymitrem Iwanowiczem, Tuła została przekazana w posiadanie dziedziczne Moskwie. Jednakże, ostatecznie do ziem Wielkiego Księstwa Moskiewskiego miasto przyłączone zostało dopiero po upływie ponad stu lat, w 1503 roku. Od tego czasu rozpoczyna swój bieg oficjalna historia Kremla w Tule, który powstał tu w celu obrony południowych granic Rusi przed Ordą Krymską. (więcej)

Co można zobaczyć?

Obecnie Kreml w Tule, pomimo trwającej tam nadal renowacji, cieszy się ogromną popularnością jako atrakcja turystyczna, obiekt muzealny oraz miejsce wypoczynkowe. Odnowione mury obronne, długość których przekracza kilometr, wznoszą się nad mocnym fundamentem na 10 metrów, lecz pamiętać należy o tym, że około 2 metry ich wysokości «skradła» warstwa kulturowa naniesiona na przestrzeni minionych wieków. Kompleks tulskiego kremla raduje oczy wszystkich miłośników symetrii – plan twierdzy prezentuje sobą praktycznie idealny prostokąt, w rogach którego mieszczą się cztery okrągłe głuche baszty: Spasska (Zbawiciela), Naugolnaya (stojąca na rogu), Tajnicka (Iwanowska), Nikitskaja (baszta Nikity). Cztery prostokątne baszty przejazdowe znajdują się w centrum murów obronnych: Baszta Bramy Odojewskiej w ścianie południowej, Baszta Bramy Iwanowskiej w ścianie wschodniej, Baszta Pyatnitskich Wrót (Piątnickich Wrót) w ścianie zachodniej i Baszta Wodyanych Wrót (Bramy Wodnej) w ścianie północnej. Ostatnia kremlowska wieża, głucha Baszta Piwniczna również mieści się w ścianie północnej, lecz w odróżnieniu od pozostałych posiada formę prostokąta.

Baszta Spasska (Zbawiciela), wzniesiona naprzeciwko cerkwi o tej samej nazwie, posiada jeszcze jedno imię – Wiestowa (Sygnałowa), ponieważ dźwiękiem swego dzwonu nabatnego miała ona «przesyłać wiadomość», informować o ataku wroga. Drewniany dach namiotowy rozciągający sią nad tą basztą powstał w czasie renowacji w latach 70 wieku 20. W dolnej kondygnacji Baszty Nikitskiej (Baszta Nikity), nazwanej tak na cześć istniejącej tu niegdyś cerkwi św. Nikity, mieściły się mroczne lochy z salami tortur, przeznaczonymi dla przestępców i zdrajców. Przez znajdujące się w Baszcie Bramy Iwanowskiej przejście można dziś trafić do Kremlowskiego Ogrodu, powstałego tu w latach 1930. Baszta Tajnicka (Tajemna/Tajna) otrzymała swe imię za sprawą podziemnego przejścia, wiodącego nad brzeg rzeki Upa. Przejście to, ratujące obrońców twierdzy w czasie oblężenia, w 17 wieku zostało zasypane z powodu butwiejącego drewnianego zrębu. I jako, że wojenna historia twierdzy zmierzała ku końcowi, toteż i nie podejmowano prób oczyszczenia tajemnego przejścia, а baszta wkrótce otrzymała nowe imię – Iwanowska.

Baszta Bramy Odojewskiej, z których wychodzi droga prowadząca w stronę Odojewa, jest godna zainteresowania ze względu na swój niecodzienny dach w postaci cerkiewnej kopuły z iglicą. Zwieńczenie takie otrzymała wieża ta w czasie remontu w latach panowania Katarzyny II. Baszty północnej części muru posiadają nazwy wymownie wskazujące na ich przeznaczenie: Baszta Piwniczna wznosiła się nad piwnicą z bronią i prochem, а Baszta Wodyanych Wrót (Bramy Wodnej) posiadała wyjście prowadzące w stronę rzeki, przez które wychodzono w czasie poświęcania wody podczas święta Objawienia Pańskiego. Baszta Pyatnitskaya (Piątnicka), która otrzymała nazwę na cześć cerkwi Paraskiewa Piątnicy, była swego rodzaju arsenałem. Przechowywano tu broń palną, zbroje i sztandary garnizonu. Baszta ta poważnie ucierpiała, gdy za jej murami doszło do wybuchu w czasie pożaru, szalejącego w twierdzy w 1568 roku. Baszta została odbudowana w całości z cegły, a fragmenty z białego kamienia, podobnie jak i w przypadku innych baszt, u Baszty Pyatnitskich Wrót (Piątnickich Wrót) nie występują.

Wytworna wysoka dzwonnica i majestatyczny Sobór Zaśnięcia (Sobór Uspieński) w stylu późnego baroku przyciągają uwagę wielu turystów zwiedzających terytorium Kremla w Tule. Te dwa wytworne obiekty powstały w latach 1760-70 ze środków zebranych przez tulskich kupców. Przez wiele lat za murami soboru przechowywane były sztandary, z którymi szło w bój tulskie pospolite ruszenie w czasie wojny z Napoleonem oraz wojny krymskiej. Dzwonnica Soboru Zaśnięcia (Uspieńskiego) została rozebrana w 1936 roku po tym, jak pożar zniszczył kilka kondygnacji tego wspaniałego obiektu. W roku 2014, po żmudnej renowacji, dzwonnica i sobór zostały uroczyście otwarte i ponownie zdobią kreml będąc architektoniczną dominantą miasta. W okresie władzy radzieckiej ucierpiała jeszcze jedna kremlowska świątynia – Sobór Objawienia Pańskiego, z którego zerwano jego cztery kopuły. Pod koniec 20 wieku za murami soboru otwarto obszerną ekspozycję Tulskiego Muzeum Broni.

Kreml w Tule można zwiedzać:

terytorium kremla – codziennie, od godziny 10:00 dо 22:00;
wycieczki – od godziny 10:00 dо 20:00 (wtorek-piątek), od godziny 10:00 dо 18:00 (sobota-niedziela).