Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Historia Twierdzy w Starej Ładodze

Historyczna osada Ładoga, która powstała w połowie 8 wieku, kiedy to słowiańskie i ugrofińskie plemiona rozpoczęły proces zaludniania brzegów rzeki Wołchow, dzięki swej lokalizacji na «wareskim» szlaku handlowym, bardzo szybko przeobraziła się w centrum Niżnego Povolhovya (Нижнего Поволховья). Do połowy 9 wieku Ładoga dysponowała już statusem miasta książęcego, posiadającego własne umocnienia służące obronie dietinca (miejsca przebywania księcia z drużyną i bojarami) i podgrodzia (rzemieślniczej słobody i targowiska). Zgodnie z zapisami kronikarskimi, w 862 roku w celu zakończenia dawnej wrogości pomiędzy słowiańskimi i fińskimi plemionami do Ładogi w celu sprawowania władzy zaproszono skandynawskiego księcia Ruryka z braćmi. W okresie tym Ładoga przeobraziła się w stolicę posiadłości rodu Rurykowiczów, dopóki nie ustąpiła Nowogrodowi Wielkiemu. Specjalnie dla Ruryka wzniesiono nową drewnianą twierdzę na przylądku obmywanym wodami rzeki Wołchow i wpadającej do niej Ładożki (obecnie – rzeka Elena). W 882 roku następca Ruryka, książę Oleg, w celu obrony przed najazdami Normanów postanowił wznieść nową twierdzę, kamienną (bądź z wapienia), posiadającą masywne mury i wieżę obserwacyjną. Warownia ta, zajmująca na przylądku powierzchnię około 1 ha, przetrwała ponad wiek i została zburzona w 997 roku, kiedy to Ładogę po długotrwałym oblężeniu zdobyła drużyna norweskiego jarla Eryka.

W ciągu kilku lat warownia w Ładodze została odbudowana, lecz jej mury ponownie wykonane zostały z drewna, choć umocnione głęboką fosą od strony południowej. Na początku 12 wieku, w czasach panowania księcia Rusi Kijowskiej Mścisława I Haralda, w Ładodze ponownie wszczęto budowę kamiennej warowni, która w 12-15 wieku pewnie chroniła północne granice Rusi przed Szwedami i Niemcami. Mury Twierdzy, osiągające wysokość 8 metrów, powstały na usypanym ziemnym wale o wysokości ponad 3 metrów. Szczytem muru przebiegała szeroka droga bojowa, а we wschodniej jego części, wychodzącej w stronę rzeki, powstał specjalny właz dla wysyłanych bądź dostarczanych drogą morską ładunków. Pod koniec 15 wieku, po zniesieniu Republiki Nowogrodzkiej, warownie znajdujące się na północnym zachodzie Rosji przeszły pod władzę Księstwa Moskiewskiego. W latach panowania Iwana III zamek ten uległ stopniowej przebudowie. W okresie tym, w celu prowadzenia walk z użyciem artylerii, powstało pięć baszt, а w murze obronnym pojawiły się strzelnice. W latach 1580 Twierdza w Starej Ładodze została dodatkowo umocniona od strony południowej trzema bastionami, wałami ziemnymi i szeroką fosą. To drewniano-ziemne umocnienie łączyła z kamienną twierdzą „Klimentovskaya” Wieża.

W 1610 roku, w okresie wojny rosyjsko-szwedzkiej, twierdzę zdobył oddział dowodzony przez Pierre’a Delavilya, francuskiego szlachcica na służbie korony szwedzkiej. Zimą 1611 roku dwutysięczne rosyjskie wojsko pod dowództwem księcia Wołkońskiego w trakcie długotrwałego szturmu odzyskało obiekt. Liczne zniszczenia jakie twierdza odniosła w tym czasie zostały pospiesznie naprawione przy pomocy drewnianych konstrukcji, co doprowadziło do tego, iż już w połowie 17 wieku Twierdza w Starej Ładodze zaczęła się rozpadać. Upadła część muru pomiędzy Wieżą „Strelochnoy” (Strzałkową) a Bramową, pojawiły się pęknięcia w Wieży „Taynichnoy”, którą należało całkowicie rozebrać w 1672 roku. W latach wojny północnej warownia w Ładodze po raz ostatni wykorzystana była w celach obronnych. Po zdobyciu latem 1702 roku przez rosyjskie wojska Twierdzy Noteburg rosyjsko-szwedzkie granice zostały zniesione, а po założeniu Sankt-Petersburga Twierdza w Starej Ładodze zupełnie została zapomniana. Z rozkazu Piotra I u ujścia rzeki Wołchow ponownie powstało miasto Nowa Ładoga, do którego z Ładogi, zwanej od tego czasu Starą Ładogą, przesiedlono wielu mieszkańców. Stara Ładoga została pozbawiona własnego herbu i już więcej za osadę miejską uważana nie była, a porzucona twierdza zaczęła się stopniowo rozpadać.

Pierwsze badania nad twierdzą zostały przeprowadzone w latach 80 wieku 19 przez archeologa i historyka wojennego Nikołaja Brandenburga, który prowadził wykopaliska archeologiczne i badał ruiny twierdzy. Na początku 20 wieku, aż do I wojny światowej, miało miejsce jeszcze kilka etapów, które zostały zainicjonowane przez Wydział Etnografii Rosyjskiego Muzeum Sankt-Petersburga. Po rewolucji październikowej badania nad twierdzą rozpoczęły się dopiero w latach 1930, lecz zostały przerwane przez Wielką Wojnę Ojczyźnianą. Latem 1971 roku, po szeregu prac renowacyjnych, za murami Twierdzy w Starej Ładodze otwarto muzeum krajoznawcze, które w 1984 roku uzyskało status muzeum-rezerwatu o znaczeniu federalnym. W 2008 roku rozpoczęła się renowacja murów obronnych i baszt twierdzy, która zbiegła się w czasie z 900-letnim jubileuszem Starej Ładogi.