Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Kreml Nowogrodzki

Kreml Nowogrodzki, zwany też Nowogrodzkim Dietincem, umiejscowiony jest w jednym z najstarszych miast Rosji, które pamięta nie tylko czasy kronikarskiego Warega Ruryka, ale i dzielnego księcia Aleksandra Newskiego. Śledząc etapy rozwoju Nowogrodzkiego Kremla, który wiek za wiekiem wzbogacał się o znaczne wojskowe i cerkiewne obiekty, można prześledzić zarazem historię budownictwa staroruskiego. Obecnie architektoniczno-artystyczny zespół Kremla, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, pozyskał sobie szeroką sławę jako muzeum pod otwartym niebem. Poza ujmującymi wycieczkami i muzealnymi wystawami ta nowogrodzka twierdza oferuje swym gościom udział w różnorakich festiwalach, uroczystościach folklorystycznych, projektach naukowych oraz programach kształcących.

Historia Kremla Nowogrodzkiego

Zarówno data założenia Nowogrodzkiego Kremla, jak i data założenia samego Nowogrodu Wielkiego, od dawien dawna kwestionowana jest przez wielu historyków. Wcześniej, w oparciu o Latopis Nikonowski (16 wiek) oraz słynną «Powieść minionych lat» (12 wiek), przyjęto uważać, iż Nowogród, a zatem i Nowogrodzki Dietiniec (poprzednik Kremla) zostały założone jeszcze przed powołaniem Waregów na Ruś. Tym sposobem, oficjalną datą założenia Nowogrodu został obwieszczony rok 859, lecz obecne badania archeologiczne poddają to w wątpliwość, gdyż podczas prac wykopaliskowych nie odkryto warstwy kulturowej, datowanej na 9 wiek. Najwcześniejszą pisemną wzmianką na temat istnienia Nowogrodu jest traktat «De Administrando Imperio» (O zarządzaniu państwem), sporządzony w 949 roku przez cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenetę, zaś wzmianka na temat nowogrodzkiej cytadeli po raz pierwszy pojawia się w latopisach ojczystych dopiero w 1044 roku. W okresie tym w Nowogrodzie panował Włodzimierz Jarosławowicz, na rozkaz którego w miejscu niegdysiejszej rezydencji Waregów – Riurikovo Gorodishche – wzniesiona została twierdza. Wraz z budową drewnianej warowni (dietinca) rozpoczęła się także budowa Soboru Mądrości Bożej, głównej świątyni Nowogrodu Wielkiego.

W wieku 11-12 Nowogrodzki Dietiniec był co najmniej dwukrotnie przebudowywany: w 1065 roku po zdobyciu twierdzy przez wojska połockie Wsiesława Briaczysławicza oraz w 1116 roku, kiedy to dietiniec z rozkazu księcia Mścisława Fiodora Haralda został odbudowany po mającym miejsce w 1097 roku pożarze. W roku 1136 w Nowogrodzie miało miejsce powstanie, które zakończyło się wygnaniem księcia Wsiewołoda Mścisławicza, w związku z czym władza przeszła w rzeczywistości w ręce wiecu – masowego zgromadzenia wspólnoty miejskiej. Od tego czasu dietiniec zaprzestał pełnienia funkcji rezydencji książęcej i przeobraził się w ostoję władzy Republiki Nowogrodzkiej, która istniała ponad trzy wieki. Znaczną władzą i pełnomocnictwami władcy świeckiego w czasach republiki dysponowali nowogrodzcy arcybiskupi, dla których na terytorium twierdzy wzniesiono Dziedziniec Biskupi ze świątyniami, pomieszczeniami mieszkalnymi oraz obiektami gospodarczymi. W czasach władcy (arcybiskupa) Wasyla w 1333 roku rozpoczął się proces wymiany budynków drewnianych, lecz zupełnie kamienne oblicze Nowogrodzki Kreml przybrał dopiero w latach 1430. W budownictwie tej epoki wykorzystywano głazy i płyty wapienne, a fragmenty murów z nich wykonanych podziwiać można w niektórych pomieszczeniach Kremla znajdujących się na Dziedzińcu Biskupim. (więcej)

Co można zobaczyć?

Zwiedzając kompleks obiektów powstałych na terytorium Kremla w różnych latach i przy różnych władcach, współcześni turyści mogą odkryć zadziwiające pomniki cerkiewnej, miejskiej i wojennej architektury. Wcześniej nowogrodzki dietiniec chroniony był przez 12 baszt przystosowanych do armat i piszczalów, lecz od 15 wieku aż do dnia dzisiejszego przetrwało zaledwie 9 kremlowskich baszt, z których część została obecnie udostępniona do zwiedzania. Najwyższa baszta – 38 metrowa Baszta „Kokui”– umiejscowiona jest na południowym zachodzie dietinca. W 17 wieku została ona powiększona o pięć kondygnacji i zaczęła pełnić funkcje obiektu patrolowego. Obecnie taras widokowy tejże baszty ze znajdującymi się tam teleskopami cieszy się ogromną popularnością wśród gości nowogardzkiej warowni. Ponadto, za murami tejże wieży znajdują się eksponaty wystawy «Baszty i mury Kremla». W powabnej Baszcie Pałacowej, która w swej historii przeszła długą drogę od obiektu wojenno-obronnego aż do budowli stanowiącej miejsce schronienia sądowych i skarbowych archiwów, znajduje się ciekawa instalacja poświęcona kilku znaczącym bitwom mieszkańców Nowogrodu, które miały miejsce w 12-17 wieku. Dzięki tejże instalacji zobaczyć można zbroje oraz broń rosyjskich rycerzy minionych epok, а także dowiedzieć się wielu ciekawych faktów z wojennej historii Nowogrodzkiego Kremla. Dolną kondygnację Baszty Pałacowej zajmuje nie mniej ciekawa wystawa, oferująca wszystkim jej gościom podróż w świat fałszerzy pieniędzy. Przedstawione są tutaj nie tylko są metody wykorzystywane przez fałszerzy już od wczesnego średniowiecza aż do czasów współczesnych, аle także rodzaje kar nakładanych przez państwo na tego typu oszustów na przestrzeni tej czy innej epoki.

Na terytorium Nowogrodzkiego Kremla, który przez długi czas zagospodarowywany był przez arcybiskupów, zachowało się wiele świątyń i soborów. Najstarszym kamiennym soborem, nie tylko Nowogrodu, ale i całej Rosji, jest Sobór Mądrości Bożej, wzniesiony jeszcze za czasów księcia Włodzimierza Jarosławowicza. Ten śnieżnobiały budynek soboru był nie tylko świątynią. To właśnie za jego murami mieścił się skarbiec miejski, tutaj sporządzano latopisy Nowogrodu, przechowywano rzadkie księgi, a nawet przyjmowano zagranicznych gości. Sobór Mądrości Bożej w czasach władzy radzieckiej został przekazany pod ekspozycje muzeum ateizmu, lecz od 1991 roku ponownie rozpoczął swą działalność w charakterze świątyni, mało tego, udostępniony został także pod wycieczki. W soborze tym zachowały się poniekąd zabytkowe malunki i ikonostasy. Będąc tu, warto także zwrócić uwagę na zachodnie wrota tejże świątyni. W 12 wieku te wykonane z brązu drzwi powstały dzięki niemieckim mistrzom z Magdeburga, а do Nowogrodu trafiły w charakterze trofeum wojennego po zakończeniu jednej z bitew toczącej się pomiędzy mieszkańcami Nowogrodu a Szwedami.

Kreml Nowogrodzki można zwiedzać:

codziennie – od godziny 06:00 do 24:00;
znajdujące się na terytorium Kremla muzea działają od godziny 10:00 do 18:00.