Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Twierdza Izborska

Wspaniały wzorzec staroruskiego fortyfikacyjnego budownictwa, Twierdza Izborska, jest unikatowa także i ze względu na to, iż uważana jest za najstarszą warownię w Rosji, umocnienia której praktycznie bez zmian przetrwały do dnia dzisiejszego. Przez ponad dwa wieki twierdza ta znosiła nacisk rycerzy zakonu liwońskiego, broniła granic pskowsko-nowogrodzkich ziem. Wysokimi obronnymi cechami tej warowni zachwycali się nawet krzyżowcy, którzy nazwali Izborsk «żelaznym miastem». Dziś ta stara, umiejscowiona na Żurawiej Górze warownia cieszy się ogromną popularnością wśród turystów i jest ważną kulturową spuścizną kraju.

Historia Twierdzy Izborskiej

Oficjalna historia pradawnej izborskiej warowni liczona jest od 1330 roku, kiedy to pskowski posadnik (wyznaczona przez księcia głowa państwa) Szeloga wraz z mieszkańcami Pskowa i Izborska zbudowali na Żurawiej Górze kamienną twierdzę. Jednakże, jak to często bywa, wzniesiona na górze warownia powstała nie na pustkowiu, а w miejscu byłej drewnianej izborskiej cytadeli, zbudowanej mniej więcej trzydzieści lat przed tym. Zresztą, nie była to pierwsza twierdza w Izborsku, mieście, które istniało już w okresie legendarnego «powołania Waregów na Ruś». Zgodnie z legendą, Izborsk (wówczas – Słowiensk) trafił pod zwierzchnictwo młodszego brata Ruryka, Truwora. Władał Truwor Słowienskiem zaledwie 2 lata, lecz do dziś w pobliżu Izborska istnieje okolica zwana Grodziskiem Truwora. Tu właśnie, na spiczastym, stromo spadającym w stronę jeziora Gorodiszcze cyplu, istniała w 9-13 stuleciu ufortyfikowana osada Izborsk. Na początkowym etapie istnienia Izborsk chroniony był jedynie przez ziemny wał, utworzony od strony, po której nie było istotnych przeszkód dla wroga. (więcej w sekcji Historia)

Co można zobaczyć?

Obecnie Twierdza Izborska jest częścią obszernego historyczno-architektonicznego i przyrodniczo-krajobrazowego muzeum pod otwartym niebem, utworzonego przez państwo w 1996 roku. Architektoniczny zespół izborskiej warowni zachował się w dość dobrym stanie: masywne baszty i mury obronne, rozciągające się na 850 metrów, do tej pory imponują wyglądem i dają wyobrażenie o tym, dlaczego wrogowie nie byli w stanie zdobyć twierdzy szturmem. Warownia umiejscowiona jest na wysokim i kamienistym przylądku Żurawiej Góry, który od północnej strony kończy się głębokim urwiskiem, od strony południowej – wąwozem, а od wschodniej u jego podnóża przepływa rzeczka Smołka. Na zachodniej, tak zwanej szturmowej stronie w celu obrony powstały dwie fosy, z których jedna widoczna jest także i dziś. W zamku zachowało się 6 różnej wysokości wież, powstałych z okolicznego wapienia na wapiennej zaprawie: Łukowka, Talawska, Tiemnuszka, Riabinowka (jarzębiak), Wyszka (wieża obserwacyjna), Kolokolnaja (dzwonnica).

Najstarszą zamkową wieżą jest Łukowka, która przylega do muru obronnego nie z zewnątrz, а od wewnątrz dziedzińca, w północno-wschodnim rogu. W okresie rozwoju artylerii pod tą wieżą w litej skale została wydrążona piwnica na amunicję. Początkowo wieża miała 5 kondygnacji, lecz do dziś górna, strzelecka kondygnacja nie przetrwała. We wschodniej ścianie, niedaleko wieży Łukowki znajduje się tajemne przejście, którym można było przejść z zamku do źródła. To tajemne, prowadzące od muru obronnego w dół przejście stanowi 40-metrowy wykop, którego i ściany, i sklepienie wyłożone są wapiennymi płytami, а samo sklepienie od górnej strony zasypane jest ziemią i ukryte pod darniami. Baszta Tiemnuszka, umiejscowiona przed główną zamkową bramą, miała 6 kondygnacji i służyła do flankowania ściany w kierunku Baszty Riabinowki, jak również dla przestrzału przestrzeni przy wjeździe do zamku. Nazwa wieży związana jest z niewielka ilością ambrazur, przez które do środka wpadała niewielka ilość światła.

Baszta Riabinowka znajduje się od zachodniej strony głównego wejścia i osiąga wysokość 16 metrów. Jej nazwa, prawdopodobnie, wywodzi się od rosnącego naprzeciwko zagajnika jarzębin. Najwyższa zamkowa wieża – 19-metrowa Wyszka – posiadała drewnianą nadbudówkę w postaci wieży obserwacyjnej, z powodu której otrzymała swą nazwę. W centrum południowego odcinka muru znajduje się Baszta Kolokolnaja, która została tak nazwana z powodu dzwonnicy znajdującej się na wieży do połowy 19 wieku. Wieża Talawska, wzniesiona w drugiej połowie 14 wieku, posiada kształt nieregularnego sześciokąta, czym odróżniała się od pozostałych dużych zamkowych baszt. Na zewnętrznych ścianach tej wieży zachowały się ślady po obstrzale kamiennymi kulami. Na terytorium zamkowego dziedzińca, obok głównego wejścia, mieści się Sobór św. Mikołaja, wzniesiony w latach 1340. W 16 wieku do budynku soboru od strony południowej została wzniesiona kamienna dobudówka, która zastąpiła spalony drewniany Kościół Przemienienia Pańskiego. W 1849 roku od zachodniej strony kościoła powstała dzwonnica, ponieważ ta wcześniejsza, umiejscowiona na Baszcie Kolokolnoj, nazbyt poniszczała i stała się niezdatna do użytku.

Twierdzę Izborską można zwiedzać:

maj-wrzesień – od godziny 09:00 do 19:00;

październik-kwiecień – od godziny 10:00 do 17:00.