Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Gród na Górze Birów

Zanim Kazimierz Wielki zostawił Polskę murowaną, na ziemiach rządzonych przez Piastów istniało wiele drewnianych grodów. Jedną z takich warownych osad było założenie na górze Birów (461 m. n.p.m.) znajdujące się w sercu Jury Krakowsko-Częstochowskiej, w bliskim sąsiedztwie zamku Ogrodzieniec. Oczywiście to co możemy zobaczyć dzisiaj w masywie birowskiego ostańca to rekonstrukcja z roku 2008 tego pamiętającego XII wiek grodu.

Historia Grodu na Górze Birów

Wzgórze, na którym pomiędzy skalnymi ostańcami założony został w średniowieczu piastowski gród, było zamieszkane o wiele, wiele wcześniej. Badania archeologiczne określiły fakt osadnictwa w tym miejscu już w okresie paleolitu a więc ponad 30 tys. lat temu. Także w późniejszych okresach Birów był uważany za dobry adres. Archeolodzy znaleźli ślady kultur neolitycznych - pucharów lejkowatych (3700-1900 p.n.e.) oraz ceramiki sznurowej (3200-1800 p.n.e.). Z późniejszego lat pochodzą artefakty plemion kultury łużyckiej (od r. 1300 p.n.e.). Niewykluczone że w VII-VI wieku p.n.e. na górze Birów istniało założenie Scytów, a następnie w III wieku p.n.e. germańskich Wandalów. Kolejne ślady osadnictwa datowane są na II-V w. p.n.e. oraz VII-VIII wiek kiedy to kolejnymi lokatorami wzgórza zostali Słowianie. Ostatni warowny gród na górze Birów zbudowano prawdopodobnie pod koniec XII lub w XIII wieku w okresie rozbicia dzielnicowego Polski. Założenie było obsadzone niezbyt liczną załogą – zapewne kilkunastoosobową. Poza wojami w grodzie przebywali chłopi, kupcy, rzemieślnicy. Historycy domniemają, iż założenie zostało spalone w czasie walk o polski tron pomiędzy Wacławem II a Władysławem Łokietkiem na przełomie XIII i XIV stulecia. Dowodem na tę tezę miały być odkryte przez archeologów zgliszcza grodu, groty i bełty, fragmenty uzbrojenia oraz dobrze zachowany grosz praski Wacława II. Po zniszczeniu założenia nie zostało ono odbudowane. Jego rolę przejął pobliski murowany zamek Ogrodzieniec, a pamięć o grodzie Birów z czasem zanikła. Przywrócono ją ponownie po przeprowadzeniu w latach 90. XX wieku prac archeologicznych w czasie których odkryto grodzisko. W latach 2007-2008 piastowski gród został odbudowany i udostępniony zwiedzającym.

Co można zobaczyć

Po oryginalnych zabudowaniach grodu nie znajdziemy dzisiaj żadnego śladu. Wszystkie budynki mają rodowód współczesny ale starają się jak najdokładniej odwzorować średniowieczny charakter miejsca. Na kompleks grodu składają się: wieża bramna, wał skrzyniowy kamienno-drewniany z palisadą, wieża strażnicza, wieża obserwacyjna oraz chata mieszkalna. W niej turyści mogą zobaczyć wystawę tematyczne oraz odkryte na terenie Birowa artefakty z różnych okresów historycznych. Na terenie grodu znajduje się też skalna cysterna, punkty widokowe na Jurę (m.in. na Ogrodzieniec, skałę Czubatkę czy zamek Smoleń), a w pobliżu jaskinie. W lesie po południowo-wschodniej stronie wzgórza znajdują się pozostałości cmentarzyska kurhanowego z VII-VIII wieku.

Godziny zwiedzania

Kwiecień – 10.00-18.00, Maj – Sierpień: w dni powszednie 10.00-18.00, weekendy i święta 10.00-20.00; Wrzesień – 10.00-18.00; Październik 10.00-16.00; od w okresie listopad – marzec gród zamknięty dla zwiedzających.