Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Zamek w Bytowie

W województwie pomorskim leży miejscowość Bytów, której głównym ośrodkiem administracyjnym i politycznym był zamek. Burzliwe były losy tej warownej budowli. Na przestrzeni wieków zamek znajdował się w rękach krzyżackich, książąt pomorskich, brandenburskich, króla polskiego, pruskich, nazistowskich, aż ostatecznie po 300 latach wrócił w granice Rzeczpospolitej. Dziś częściowo zrekonstruowany, a częściowo zachowany budzi zachwyt swym dostojeństwem i przemawia do nas swymi niezwykłymi dziejami.

Historia zamku

Pierwsza wzmianka o "castrum" w Bytowie pochodzi z roku 1329. Prawdopodobnie był to drewniano-ziemny gród zlokalizowany nie w miejscu późniejszego zamku, lecz około 500m. na zachód, na wzgórzu w rozwidleniu rzek Bytowej i Borui. Początkowo ziemia bytowska należała do książąt pomorskich, jednak w 1309 znalazła się wraz z ziemią sławieńską, słupską i darłowską we władaniu margrabiów brandenburskich. Uwikłanie się margrabiego Waldemara w liczne wojny umożliwiło książętom wołogoskim Warcisławowi IV i Bogusławowi IV odzyskanie w roku 1317 utraconych ziem. Książę Warcisław IV dnia 7 grudnia 1321 nadał w lenno ziemię bytowską swemu marszałkowi Henningowi Behrowi. Osiem lat później synowie marszałka sprzedali Bytów Zakonowi Krzyżackiemu za sumę 800 grzywien srebra.

Na nowych terenach powstała komturia z siedzibą w Słupsku, której podlegał Bytów. Po wykupieniu przez książąt pomorskich zastawionych ziem, w roku 1342 Bytów na krótko stał się siedzibą komtura. Po roku 1354 nastąpiła reorganizacja administracyjna i od tego momentu w Bytowie urzędowali prokuratorzy zakonni. (więcej)

Zamek obecnie

Obecnie odbudowany zamek bytowski znowu góruje nad miastem. Jego masywna bryła przypomina o dawnej świetności i czasach gdy strzegł rubieży krzyżackiego państwa. Mimo licznych przebudów i rekonstrukcji zachowało się sporo gotyckich fragmentów. Z czasów krzyżackich pochodzą wzniesione z kamienia mury obronne oraz dolne partie baszt i domu zakonnego. Zamek w Bytowie jako wzniesiony w ostatnim okresie rozwoju państwa zakonnego, stanowi ciekawy przykład nowej koncepcji obronnej tzw. systemu basztowego dostosowanego już do użycia broni palnej.

Na terenie zamku funkcjonuje hotel z bogatą bazą noclegową. Znajduję się on w miejscu dawnej rezydencji książąt zachodniopomorskich zwanej Domem Książęcym. Do kompleksu należy też restauracja, położona w miejscu nawiązujących do średniowiecznych pomieszczeń.

Główną atrakcją zamku jest Muzeum Zachodniokaszubskie. Zajmuje ono północne, najstarsze skrzydło zamku zwane Domem Zakonnym oraz dwie przylegające do niego baszty: Młyńską i Prochową, jak również kurtynowy mur obronny. Instytucja zajmuje pomieszczenia mieszkalne dla knechtów i służby oraz pomieszczenia gospodarcze: piekarnia, kuchnia i browar. Ekspozycja obejmuję część etnograficzną nawiązującą do średniowiecznej historii okolic Bytowa. Jednakże muzeum udostępnia też pomieszczenia pamiętające zarząd krzyżacki nad zamkiem: dawny refektarz – jadalnia, następnie komnata urzędnika krzyżackiego, kaplica zakonna oraz dwie ostatnie sale pełniące za czasów krzyżackich funkcję dormitorium, czyli sypialni.

Opracowanie: Wojciech Zabielski