Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Czerwony Fort w Dehli

W samym sercu Starego Delhi, wysoko ponad szumem i pośpiechem tegoż gęsto zaludnionego regionu górują czerwone mury majestatycznej twierdzy Lal Qil'ah, symbolu niegdysiejszego majestatu i blasku imperium Wielkich Mogołów. Czerwony Fort – potężna cytadela i pełen przepychu pałac – został wzniesiony niemal cztery wieki temu dla Szahdżahana, człowieka, który pragnął stworzyć tu nową stolicę swego imperium. Była to okazała budowla, która, według wielu podróżników, pod względem skali i przepychu prześcigała europejskie konstrukcje z tego okresu: Wersal i Escorial. Niestety, wspaniałe istnienie fortu trwało znacznie krócej, niż szereg doświadczeń jakie zgotował mu los. Jednakże nawet dziś ta zabytkowa cytadela poraża turystów pięknem swej architektury i złożonymi wnętrzami niegdysiejszych cesarskich pałaców.

Historia Czerwonego Fortu w Delhi

Historia twierdzy, która podobnie jak i Fort w Agrze zwie się Czerwonym Fortem, zaczęła swój bieg w latach panowania piątego imperatora z dynastii Wielkich Mogołów, Szahdżahana. Budowa cesarskiej rezydencji nad brzegiem rzeki Jamuny rozpoczęła się wiosną 1639 roku, kiedy to Szahdżahan postanowił przenieść stolicę imperium z Agry do Delhi. Ufortyfikowana rezydencja początkowo zwała się Quila E Mubarak (Błogosławiona Twierdza), lecz po pewnym czasie ze względu na ogrom znajdujących się na jej terenie wzniesionych z czerwonego piaskowca budowli, twierdza ta otrzymała nową nazwę - Lal Qila (Czerwony Fort). Stworzenie fortu zostało powierzone perskiemu architektowi Ahmadowi Lahauri, który pozyskał sobie przychylność Szahdżahana już w czasie budowy śnieżnobiałego architektonicznego cudu – mauzoleum Tadź Mahal w Agrze. Ogromne terytorium Czerwonego Fortu chronione było potężnymi wysokimi (od 15 do 30 metrów) murami obronnymi, których znaczna część poprzedzona była fosami wypełnionymi wodą rzeki Jamuny. W czasie budowy fortu do systemu jego umocnień zaliczono stary Fort Salimgarh, zbudowany w latach 1540, kiedy to Delhi zostało na krótko odebrane dynastii Wielkich Mogołów i należało do klanu Suri. (więcej)

Co można zobaczyć?

Czerwony Fort w Delhi obiektem turystycznym i muzealnym został nie tak dawno, pod koniec 2003 roku, kiedy ten cenny pod względem historycznym obiekt przeszedł w końcu z rąk resortu wojskowego pod zwierzchnictwo Departamentu Archeologicznego Indii. W 2007 roku fort trafił na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, w związku z czym od tego czasu odbywa się tu planowa renowacja jego historycznych obiektów. Kompleks budowli fortecznych jest niezwykle obszerny, wszak w czasach rozkwitu fortu na jego terytorium zamieszkiwało około 3 tysięcy ludzi. Najbardziej godnymi uwagi obiektami tej imperatorskiej rezydencji są jej mury obronne z dwiema głównymi bramami, prywatne pokoje Szahdżahana nad brzegiem Jamuny, przeznaczone do prywatnych i zbiorowych audiencji sale oraz pawilony cesarskiego haremu. Wieczorami, jeśli oczywiście pozwala na to pogoda, na murach fortu podziwiać można przedstawione przy pomocy światła i dźwięku show w języku angielskim i hindi, pozwalające widzom przenieść się w te odległe czasy, kiedy to dynastia Wielkich Mogołów była na szczycie swej potęgi.

Długość murów Czerwonego Fortu przekracza dwa kilometry. Obecnie w pobliżu wałów znajdują się suche fosy, które w czasach Wielkich Mogołów wypełnione były wodą. Od strony rzeki zakończone zębami mury są niższe, niż od strony zwróconej ku miastu. Obie forteczne bramy są podobne pod względem architektonicznym, a ich nazwy wiążą się z miastami, w kierunku których otwierają drogę. Progi Bramy Delhijskiej przekraczali zazwyczaj żołnierze wojsk cesarskich i słudzy, zaś przez Bramę Lahorską na terytorium twierdzy wchodzili szlachetni goście oraz sam imperator. Obok Bramy Lahorskiej mieści się pałacowy bazar Chhatta Chowk - kryty dwukondygnacyjny pasaż. W łukowych niszach Chhatta Chowk umiejscowione są stoiska handlowe, na których w czasach Szahdżahana sprzedawano najwytworniejsze i najrzadsze towary: jedwab, brokat, wyroby jubilerskie, drogocenne kamienie itd. Nie trzeba mówić, że spotykanymi na Chhatta Chowk klientami byli jedynie możnowładcy, członkowie rodzin cesarskich i kobiety z haremu cesarskiego. Obecnie miejsce to także po brzegi wypełnione jest żywym handlowym zgiełkiem, acz dziś jest ono dostępne dla zwykłych gości Czerwonego Fortu.

W celach przyjęć za murami Czerwonego Fortu powstały dwie majestatyczne sale – Diwan-i-Am oraz Diwan-i-Khas, w których specjalnie dla Szahdżahana umiejscowiono dwa wspaniałe trony. Jeden z nich był kopią tronu legendarnego króla Salomona i znajdował się w sali przeznaczonej do publicznych audiencji, w której Szahdżahan przyjmował petentów z różnych zakątków swego mocarstwa. W sali przyjęć prywatnych, gdzie imperator wysłuchiwał swych ministrów i znanych gości, znajdował się Pawi Tron, dosłownie usypany szafirami, rubinami, szmaragdami, perłami. Wykonana z białego marmuru fasada sali Diwan-i-Khas była ukraszona rzeźbieniami, złotem i ornamentami roślinnymi, które stanowiły kunsztowną inkrustację za sprawą kamieni szlachetnych. Po zakończonej audiencji Szahdżahan udawał się do Khas Мahal, budynku z prywatnymi pokojami, umiejscowionego obok Diwan-i-Khas. Do Khas Мahal od strony wschodniej przylega ośmioboczna wieża Muthamman Burj, z balkonu której imperator każdego ranka witał swych poddanych, gromadzących się na brzegu rzeki, by podziwiać władcę. Na balkonie tym pojawił się przed publiką w 1911 roku brytyjski władca Jerzy V wraz z małżonką, królową Marią.

Na zachód od Diwan-i-Khas znajduje się Meczet Perłowy (Moti Masjid), który otrzymał taką nazwę ze względu na śnieżnobiały kolor swych marmurowych ścian. Obiekt ten powstał w 1659 roku, po obaleniu Szahdżahana z tronu, i był prywatnym meczetem nowego władcy – Aurangzeba. W południowej części cesarskiej rezydencji znajdowały się dwa budynki żeńskiej połowy pałacu – Rang Mahal oraz Mumtaz Mahal. W czasie okupacji brytyjskiej za murami Mumtaz Mahal mieściły się koszary wojskowe, а obecnie można tam podziwiać ekspozycje Muzeum Archeologicznego. Rang Mahal zamieszkiwały żony i faworyzowane nałożnice władcy. Piękne kolorowe wnętrza pałacu nadały mu współczesną nazwę, oznaczającą Pałac Barw, zaś w czasach Szahdżahana obiekt ten nazywał się Imtiaz Mahal – Pałac Różnorodności.

Czerwony Fort w Delhi można zwiedzać:

wtorek-niedziela; muzea fortu – od godziny 08:30 do 18:00, wstęp na terytorium fortu – od świtu do zachodu słońca.