Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Zamek Gremi

W centrum doliny Alazani, znanej krainy gruzińskiego wina, znajduje się niewielka wieś Gremi, która kilka wieków temu przeżywało krótki lecz jaskrawy okres wielkości jako stolica Królestwa Kachetyjskiego. Świadkiem tych czasów był zamek Gremi, rezydencja królewska i kompleks świątynny, jedyna zachowana doi naszych czasów budowla dawnego miasta, Umocniona cytadela na wierzchu góry przetrwała, podczas gdy wojowniczy muzułmańscy sąsiedzi całkowicie zniszczyli bogate i ludne miasto, lecz jednak zamek okazał się bezsilny w obliczu innego wroga – wielowiekowego zapomnienia, jakie stało się udziałem Gremi po stracie stołecznego znaczenia. W naszych czasach ceglana budowla o seledynowych kopułach ciągle wyniesiona na górze wpatruje się w dal, czekając już jednak nie karawan kupców, lecz współczesnych turystów, pragnących nabrać ducha średniowiecznej Kachetii.

Historia zamku Gremi

Kompleks świątynny, od dawna zwany zamkiem Gremi, istniał stosunkowo niedługo, a cała jego historia wiąże się wyłącznie z władcami kachetyjskimi. W XV wieku, w okresie rozpadu Gruzji na królestwa i księstwa, Królestwo Kachetyjskie stało się znów, po czterech wiekach zjednoczenia, samodzielnym. W roku 1466 kachetyjski król Jerzy I postanowił, by stolica państwa znalazła się nie w Telawi, jak wiele wieków wcześniej, ale w Gremi. Budownictwo królewskiej siedziby rozpoczęto w latach siedemdziesiątych XV wieku, i wkrótce na prawym brzegu rzeki Incoba już znajdował się pałac, w którego bliskości zaczęto wznosić domy szlacheckiej świty. Wygodna lokalizacja Gremi na jednym z odcinków Wielkiego Szlaku Jedwabnego spowodowało, że nowa stolica Kachetii szybko potężniała gospodarczo. W mieście mieszkało wielu Ormian, zajmujących się handlem, a stąd w obrębie miejskich umocnień powstał kwartał z karawanserajem, domami mieszkalnymi kupców i rzemieślników oraz kilku ormiańskimi kościołami. (więcej)

Zamek dziś

Dawne Gremi umownie podzielić można na trzy części, z których najlepiej zachował się kompleks zabudowań Cytadeli (Zamku) na szczycie góry. Mianowicie tutaj najpierw udają sie turyści, przybywający współcześnie obejrzeć byłą stolicę Królestwa Kachetyjskiego. Elegancką i dumną architekturę archanielskiej świątyni i królewskiej rezydencji wieńczą wieże o spiczastych szczytach, co nadaje im rzeczywiście podobieństwo średniowiecznego zamku. Niewysoki lecz masywny mur obronny ze strzelnicami opasuje zespół Cytadeli, do którego obok świątyni i pałacu należy także budynek marani (piwnica win). Z południowo-zachodniej części podwórza, przez mur obronny, biegnie tajne przejście, które pozwalało zejść do rzeki lub opuścić zamek w niebezpieczeństwie. Główne wrota królewskiej rezydencji mieszczą się w zachodniej części muru, podczas gdy ze strony wschodniej znajduje się „tylne wejście” z niewielką furtką.

Trzykondygnacyjna budowla królewskiego pałacu posiada sześcioboczną wieżę-dzwonnicę, na szczyt której można się wznieść wąskimi spiralnie kręconymi schodami. Platforma widokowa w wieży jest niewielka, ale pozwala spojrzeć na panoramę okolicznej doliny i tworzący linię horyzontu górzysty grzbiet. Na parterze pałacu mieszczą się muzealne ekspozycje, poświęcone historii zamka Gremi i jego właścicieli. W największym budynku kompleksu, wspaniałym murowanym kościele Archaniołów Michała i Gabriela częściowo zachowały się freski, wykonane w XVI wieku. Podczas niszczenia miasta przez Persów na początku XVII wieku na freskach zeskrobano bądź poprzebijano włóczniami twarze, także wandale XIX-XX wieku niszczyli freski, zostawiając na nich swoje napisy. W zachodniej części świątyni, na ścianie nad miejscem przypuszczalnego pochowania króla Lewana znajduje się fresk przedstawiający samego króla, trzymającego w dłoniach makietę archanielskiej świątyni.

Drugi areał dawnego Gremi stanowi Kwartał Dworzan w pobliżu Cytadeli, miejsce zamieszkania zbliżonych do dworu i bogatych mieszczan. Zabudowania tego areału nie zachowały się, współcześni badacze z resztek budynków i ich fundamentów zamierzają zrekonstruować ten odcinek. Obok domów mieszkalnych w stylu darbazi w Kwartale Dworzan niegdyś znajdowały się łaźnie, fontanny, pawilony odpoczynku i rozrywek. Tutaj znaleziono także resztki dawnego wodociągu o ceramicznych rurach. Trzeci odcinek – Kwartał Rzemieślniczy – współcześnie, podobnie jak i Kwartał Dworzan prezentuje jedynie fundamenty pod warstwą ziemi, a przecież w epoce rozkwitu Gremi była to najgęściej zamieszkała część miasta. Kupcy z różnych stron świata zatrzymywali się w miejscowym karawanseraju, załatwiali swoje interesy w sukiennicach, odpoczywali po dalekiej podróży w orientalnej łaźni. Nad wejściem do kościołów tego kwartału nierzadko znajdowały się napisy w trzech językach: gruzińskim, ormiańskim i perskim.

Zamek Gremi otwarty jest do zwiedzania:

codziennie – od 11 do 18; poniedziałek – nieczynne.