Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Zamek w Falkland

Zamek (Pałac) w Falkland – wzniesiony na terenie gminy królewskiej – leży w cieniu East Lomond u stóp wzgórz Lomond, w szkockim hrabstwie Fife. Na północ od pałacu rozciąga się rozległy obszar Howe of Fife, doliny rzeki Eden. Zamek wzniesiono właśnie tutaj, ponieważ niewielkie wzniesienie było terenem łatwym do obrony. W średniowieczu obszar ten w większości pokrywały lasy, w których urządzano polowania. Dzisiaj – mimo że nie ma już lasów – pałac nadal góruje nad główną ulicą wsi.

Historia

Miejsce to początkowo wykorzystywano do urządzania polowań. W XII wieku wybudowano tam pawilon myśliwski, który następnie rozbudowywano, aż stał się zamkiem. Jego właścicielami byli hrabiowie Fife – słynny klan MacDuffów. Król Malcolm IV podarował włości na obszarze wsi Falkland – początkowo należące do Korony – Duncanowi, 6. hrabiemu Fife, który poślubił królewską siostrzenicę. Majątek pozostał w jego rodzinie aż do roku 1371, kiedy ostatnia hrabina z rodu przeniosła prawa własności na Roberta Stuarta, hrabiego Menteith i drugiego syna króla Roberta II, który został 16. hrabią Fife, a później również księciem Albany. W latach 80. XIV wieku chory ojciec mianował Roberta na stanowisko „protektora Szkocji”, przedkładając go nad starszego brata Jana, który choć również był słabego zdrowia, później został koronowany jako król Robert III. Książę Albany był regentem Szkocji przez 34 lata; mieszkał w zamku w Falkland. Był najpotężniejszym człowiekiem w królestwie, niemalże władcą. (więcej)

Zamek dziś

Pałac w Falkland znajduje się na terenie o powierzchni trzech hektarów, na grzbiecie utworzonym z piaskowca. W tle malują się wzgórza Lomond. Posiada dwa skrzydła zaprojektowane w kształcie litery „L”, zwane teraz południowymi i wschodnimi kwaterami. Na parterze zewnętrznej fasady kwater południowych znajdują się otwory strzelnicze oraz niewielkie okna wychodzące na prywatne pokoje powyżej. Większe podwójne okna są na drugim piętrze w Królewskiej Kaplicy, która do dziś jest używana. Między oknami można podziwiać podniszczone nisze i posągi. Sufit pochodzi z czasów Jakuba V; został ponownie ozdobiony z okazji wizyty króla Karola I w 1633 roku. Katolicka Kaplica w pałacu w Falkland została poświęcona św. Tomaszowi. Nadal odbywają się w niej msze święte – w każdą niedzielę o godz. 9:00, jak również śluby, chrzciny i historyczne inscenizacje. W Wieży Południowej można też podziwiać salon oraz bibliotekę edwardiańską.

Parapet muru obronnego ciągnie się od kaplicy do zachodniej części wieży bramnej. Na wschód od kaplicy znajduje się mała wieża na planie prostokąta, w której kiedyś mieściły się kręcone schody, a dalej częściowo zrekonstruowany szczyt wschodniego skrzydła, którego obecny wygląd sięga czasów króla Jakuba V. W środku można zobaczyć apartamenty zarządcy mieszczące się w wieży budynku bramnego, jak również Kaplicę Królewską i Galerię Gobelinów. Zarządca to osoba, która utrzymywała pałac w imieniu władcy.

Niestety ze skrzydła wschodniego pozostały tylko ruiny, nie licząc fasady. Znajdująca się pośrodku Wieża Wejściowa składa się z kaplicy odbudowanej przez markiza Bute, jak również z komnaty sypialnej króla i królowej – zrekonstruował ją Schomberg Scott, architekt National Trust. Północną część wschodniego skrzydła stanowiły początkowo pomieszczenia wybudowane z polecenia Jakuba IV. Z kolei w latach 1537-1542 fasady południowego i wschodniego dziedzińca ozdobiono i połączono pilastrami w stylu francuskiego renesansu. Przypora Wieży Wschodniej pochodzi z 1537, a Wieży Południowej z roku 1539.

Chociaż po części pałacu zostały tylko ruiny, oryginalne i zrekonstruowane pomieszczenia pełne są XVII-wiecznych flamandzkich gobelinów, misternie wymalowanych stropów i zabytkowych mebli. W komnacie sypialnej króla – w apartamentach królewskich – znajduje się oryginalne łoże z baldachimem, w którym zmarł król Jakub V.

Pałac jest położony na dziewięciu akrach dobrze utrzymanego terenu, pośród ogrodów francuskich. Kiedyś na północ stąd, między królewską stajnią i rzeką Eden, znajdował się duży dębowy las z zagajnikiem wtapiającym się w pobliski park. Od czasu do czasu w lesie ścinano drzewa na budowę królewskich statków. W tamtych czasach zamek otaczały również łąki, pola i sady. W 1371 roku pałac w Falkland został zniszczony przez armię, ale w latach 1501-1541 król Jakub IV oraz Jakub V odnowili i przebudowali stary zamek, zmieniając go w piękny królewski pałac. Pierwszy zapis o pałacowym ogrodzie pochodzi z 1452 roku. W tamtym czasie mieścił się tam staw rybny, który zaopatrywał króla w świeże ryby; w ogrodzie uprawiano owoce, warzywa i zioła, a w lesie można było polować na zwierzynę. Król lubił jeździć tam na polowania z sokołem w poszukiwaniu dzików i jeleni. Aby zająć się kiepskim stanem ogrodu i parku, w 1527 roku król Jakub V wyznaczył nowego kapitana i zarządcę. Na terenie pałacu wybudował królewski kort tenisowy, który ukończono w 1541 roku. Zachował się do dziś, jest najstarszym kortem w Wielkiej Brytanii. Wiadomo, że Maria królowa Szkotów szczególnie lubiła tę grę i grywała tutaj.

Po wojnie domowej pałac stał się ruiną bez okien i drzwi. Za czasów Johna Crichtona-Stuarta, 3. markiza Bute, przydomowy ogród z ozdobnymi roślinami czarował pergolą i dekoracyjnymi wazonami. Wyżej położona północna część ogrodu została przebudowana, aby ukazać jak najlepiej ruiny i pozostałości odkopane przez markiza. Aby podkreślić te konstrukcje, na szczycie fundamentów Wieży Studziennej i Wielkiej Sali wybudowano mur. Odrębna ścieżka i nowe mosty łączyły sad oraz ogrody z pałacem. W jego pobliżu wzniesiono domy, a dzięki sieci ścieżek połączono je z kuchennym ogrodem i sadem. Aleja lipowa została wybudowana na początku XX wieku, natomiast wiktoriańska szklarnia powstała w 1890 roku –hodowano w niej głównie kwiaty i egzotyczne rośliny.

Słynny ogrodnik Percy Cane, pisarz i artysta, na nowo zaprojektował ogrody w latach 40. XX wieku. Wybudował i zaprojektował Ogród Przyjemności, który składa się z trzech rabat otaczających szeroki trawnik z przeróżnymi odmianami drzew i krzewów. W tzw. „Starym Sadzie” znajduje się wiele drzew owocowych, jak również rzeźby wierzb i mały labirynt. Na łące Dzikich Kwiatów można zobaczyć rzadkie gatunki roślin, owadów i zwierząt, na jej terenie znajduje się sad. Ziołowy ogród jest pełen leczniczych ziół.

Jeśli chodzi o zwiedzanie pałacu w Falkland, kwatery prezentowane w południowym skrzydle robią największe wrażenie i są najbardziej klimatyczną częścią budynku. Niestety w środku nie wolno robić zdjęć, ale na terenie posiadłości można znaleźć wielu pomocnych pracowników szkockiej organizacji National Trust, którzy chętnie udzielają zwiedzającym informacji na temat tego miejsca.

Godziny otwarcia pałacu w Falkland oraz ogrodów:

od poniedziałku do soboty: 11.00-17.00
niedziela: 12.00-17.00
Ostatni zwiedzający są wpuszczani 30 minut przed zamknięciem.  
 
Opracowanie: Melisande Aquilina