Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Blair Castle

Zamek Blair znajduje się nieopodal szkockiej wsi Blair Atholl, między miastami Perth i Inverness, w hrabstwie Pertshire. Ta pradawna siedziba książąt i hrabiów Atholl leży w ważnym punkcie Strath of Garry i zajmuje istotne miejsce w historii Szkocji – zarówno pod względem strategicznym, jak i kulturowym. Ten, kto dzierżył władzę nad zamkiem, strzegł też przejścia przez Góry Grampian oraz najkrótszej drogi do miasta Inverness; m.in. z tego powodu wieś Blair Atholl ma tak barwną historię. Zamek jest położony przy wejściu do Parku Narodowego Cairgorms; otacza go wspaniały horyzont złożony ze wzgórz i lasów. Natomiast wieś Blair Atholl, leżąca przy ujściu rzek Garry i Tilt, 10 mil na północny wschód od miejscowości Pitlochry, rozwinęła się dzięki temu, że zaopatrywała zamek. Zamek Blair jest centralnym punktem majątku Atholl, który kiedyś zajmował 350 000 akrów, czyli 141 640 hektarów szkockich Highlands. Obecnie majątek leży na terenie o powierzchni 145 000 akrów, czyli 58 680 hektarów, co czyni go jednym z największych w Szkocji.

Historia zamku Blair

Zamek Blair stoi na terenie należącym do klanu Murrayów, ponieważ w przeszłości był siedzibą ich przywódcy. Wiadomo, że pierwszą wzniesioną w tym miejscu budowlą, pochodzącą przynajmniej z połowy XIII w. i zarazem najstarszą częścią dzisiejszego zamku, jest Wieża Comyna. Wybudowano ją w 1269 roku na zlecenie Johna I Comyna, lorda Badenoch, który w tamtym czasie nie był nawet właścicielem posiadłości. Comyn był tak naprawdę sąsiadem prawowitego właściciela, Davida I Strathbogie, hrabiego Atholl. Rozpoczął prace budowlane na ziemi hrabiego w czasie, gdy ten uczestniczył w wyprawie krzyżowej. Kiedy hrabia wrócił do domu, zastał na swojej ziemi intruza wykonującego prace budowlane; poskarżył się zatem królowi Aleksandrowi III. Ród Athollów odzyskał ziemie, eksmitując Comynów i przyłączając wieżę do zamku.

W 1322 roku David II Strathbogie, hrabia Atholl, utracił tytuły i majątek po wznieceniu buntu przeciw Robertowi Bruce'owi. Prawa do majątku były następnie przyznawane różnym osobom; dopiero w roku 1457 otrzymał je sir John Stewart z Belvenie, brat przyrodni króla Jakuba II, jako nagrodę za walkę z klanami Douglassów i Macdonaldów. W 1509 roku na zamku ścięto Allana MacRory’ego, przywódcę klanu, który wspierał Angusa Oga, lorda Wysp i przywódcę klanu z Domhnaill, po tym, jak ten oblegał zamek i pojmał hrabiego oraz hrabinę. Oblężenie zakończyło się fiaskiem, a król Jakub IV osobiście uczestniczył w egzekucji MacRory'ego na zamku. (więcej)

Zamek obecnie

Zamek Blair stanowi główny punkt zapierającego dech w piersi historycznego krajobrazu. Rozległe tereny parkowe, leżące w imponującym, przepięknym regionie Highlands, przecinają liczne aleje i szlaki, a sam teren jest częścią okazałego lasu. W pobliżu znajduje się park z jeleniami, ośrodek rajdów konnych, jak również drewniany plac zabaw dla młodszych dzieci. Do zamku można łatwo dojechać przez wieś Blair Atholl. Po przejechaniu przez okazałą bramę można skorzystać z parkingu dla gości na wschód od zamku. Stamtąd można rozpocząć zwiedzanie od ogrodów albo od samego zamku. Jeśli postanowisz zwiedzić zamek, dojdziesz do niego, przechodząc przez mały, ładny mostek nad rzeczką Banvie Burn i pokonując dużą otwartą przestrzeń.

Pierwszym pomieszczeniem, które widać po wejściu do zamku, jest XIX-wieczna sala wejściowa. Wielka Sala jest naprawdę barwna – ma dwa piętra, ściany są wyłożone drewnem i ozdobione muszkietami, mieczami oraz tarczami. Przechodząc przez główną salę po sklepionym parterze, kontynuujemy wycieczkę po zamku, zwiedzając jeszcze 30 innych pomieszczeń. Zapewniają one bogate i różnorodne wrażenia związane ze szkockim życiem na przestrzeni siedmiu stuleci oraz pozwalają gościom zamku nie tylko zrozumieć, jak żyli książęta i hrabiowie Atholl, ale również poznać historyczne stroje i tradycje. Najpierw wchodzimy po georgiańskich schodach, które są udekorowane rodzinnymi portretami i na pierwszy rzut oka zdają się być wyłożone drewnem, ale tak naprawdę są ozdobione stiukiem. Zostały wyrzeźbione dla 2. księcia. Przedstawiają przeróżne ciekawostki, w tym czaszkę prehistorycznego irlandzkiego łosia i kły narwali.

Kolejny efektowny zestaw pomieszczeń składa się na Apartament Derby, nazwany na cześć lady Amelii Stanley, córki 7. hrabiego Derby, która w 1659 roku poślubiła 1. hrabiego Atholl. Królowa Wiktoria przebywała w tym apartamencie podczas wizyty na zamku w 1844 roku.

Jednym z najbardziej spektakularnych pomieszczeń na zamku jest z pewnością Sala Arrasów, którą zdobią arrasy z Mortlake, należące niegdyś do króla Karola I. Wiktoriańska sala balowa również robi wrażenie z ekspozycją składającą się z 175 par poroży jeleni. Wszystkie pomieszczenia wypełniają charakterystyczne meble z epoki i dzieła sztuki, w tym przedmioty związane z jakobitami, przedmioty wolnomularskie, delikatna porcelana i kolekcje broni oraz koronek.

Obecna jadalnia, ze stiukami wykonanymi przez szkockiego stiukarza Thomasa Claytona, ze ściennymi wnękami przedstawiającymi cztery pory roku i wieloma lokalnymi pejzażami, została wybudowana w XVIII wieku. Największym zamkowym pomieszczeniem jest niewątpliwie salon, który jest zwieńczeniem dążeń 2. księcia do majestatyczności. Sufit i gzyms, ozdobione gipsowymi elementami, uwydatnia wielki kominek. Fascynujące są też majestatyczne sypialnie.

Sześciopiętrowa Wieża Comyna jest najstarszą częścią zamku. Pochodzi z 1269 roku, ale została przeprojektowana w XV wieku. W 1740 roku 2. książę zmienił średniowieczną budowlę w elegancką georgiańską posiadłość, usuwając wieżyczki i dodając modne georgiańskie wykończenia. Apartamenty na południu powstały w połowie XVIII wieku. Odbudowano je po pożarze w 1814 roku, dodając też wieżę zegarową. W latach 60-tych i 70-tych XIX wieku, wraz ze wzrostem popularności szkockiej magnackiej architektury, 7. książę zlecił architektom z Edynburga po raz kolejny zmienić wygląd zamku. Wieżyczki i krenelaże, które wcześniej usunięto, wybudowano ponownie; powstała nowa sala wejściowa, dobudowano też salę balową. Ostatnie prace obejmowały montaż instalacji elektrycznej, oświetleniowej i wodno-kanalizacyjnej. W 2011 roku w wieży zegarowej wybuchł kolejny pożar, w rezultacie zawalił się dach i drugie piętro. Wieżę odnowiono w 2012 roku.

W niektórych pomieszczeniach zamku Blair odbywają się liczne uroczystości i wydarzenia. Można je wykorzystać jako sale konferencyjne, miejsce na prywatne obiady, w celach biznesowych, na spotkania firmowe, specjalne przyjęcia, a nawet śluby.

Na zewnątrz znajduje się teren z ogrodami, które zdobią ponad 145 000 akrów; większość z nich zaprojektowano w XVIII wieku. Na północ od zamku znajduje się Gaj Diany, w którym rosną najstarsze i najwyższe drzewa w Wielkiej Brytanii; z kolei na wschodzie można znaleźć słynny dziewięcioakrowy Ogród Herkulesa.

Ogród ten jest bez wątpienia sercem zamkowych terenów; jego nazwa pochodzi od posągu przedstawiającego Herkulesa, który wznosi się nad ogrodzeniem. Ogród ozdabiają sadzawki, orientalny most i sad z ponad setką drzew. Na najdalszym końcu można znaleźć neoklasyczną budowlę ogrodową razem z posągami i rzeźbami. Zwiedzający mogą też przejść się po zamkowych ogrodach i terenach „Szlakiem rzeźb”, który łączy w sobie mieszankę współczesnego i XVIII-wiecznego rzeźbiarstwa.

Parę kroków od Gaju Diany znajdują się ruiny kościoła Saint Bride’s Kirk. Chociaż pierwszy kościół, jaki tam wybudowano, datuje się przynajmniej na X wiek, ruiny te pochodzą ze średniowiecza. John Graham z Claverhouse, wicehrabia Dundee, który zginął w bitwie pod Killiecrankie w 1689 roku, został pochowany w Saint Bride’s Kirk. Teren zamku Blair rozciąga się aż do starej drogi Perth-Inverness, gdzie do 1823 roku znajdowała się wieś Old Blair. Wcześniej Saint Bride’s Kirk był lokalnym kościołem.

Ze względu na brak naturalnych drapieżników populacja dzikich jeleni szlachetnych, które przemierzają szkockie Highlands, może stać się problematyczna. Majątek Atholl należy do regionalnej grupy monitorującej populację jeleni, aby zachować zdrową równowagę między środowiskiem i dobrem tych zwierząt. Majątek oferuje tropienie jeleni szlachetnych, jak również polowania na szkockie kuropatwy oraz łowienie łososi i pstrągów w rzekach i jeziorach na pobliskich obszarach. Na terenie parku znajdują się pierwszorzędne miejsca noclegowe w tradycyjnych wiktoriańskich i współczesnych drewnianych domkach oraz teren biwakowy, który może pomieścić 300 przyczep kempingowych.

W zamku mieści się też restauracja i bar kawowy, jest też sklep z upominkami. Osoby o ograniczonej zdolności poruszania się mogą wypożyczyć skutery dla niepełnosprawnych, aby poruszać się po terenie ogrodów.

Godziny otwarcia zamku Blair i ogrodów:

Od 1 kwietnia do 31 października zamek Blair oraz pobliskie tereny są czynne codziennie.
Godziny otwarcia: codziennie od 9.30 do 17.30. Ostatni zwiedzający są wpuszczani o 16.30.
Od końca października do kwietnia zamek jest nieczynny.
 

Opracowanie: Melisande Aquilina