By using our site you agree to the use of cookies. We use them to increase the quality of this site especially for you, they help us understand your needs (help us collect statistics), help our partners deliver the right content displayed on our website. To learn more about the cookies please click here.

cookies
noimage

Het Steen

Het oudste gebouw van Antwerpen is ongetwijfeld Het Steen, een burcht waarvan de stenen muren al op de oever van de Schelde stonden toen de eerste houten huizen van deze oude Vlaamse stad begonnen te verschijnen. Geen wonder dat de geschiedenis van zo'n oud gebouw verweven is met legendes over de schuilplaats van de reus Antigoon. Naast mythologische figuren behoorde Het Steen ook jarenlang toe aan bekende persoonlijkheden, zoals de kruisvaardersleider Godfried van Bouillon en de beroemde schilder Peter Paul Rubens, die dit fort in één van zijn schilderijen vereeuwigde. Het Steen is sinds de tweede helft van de 19e eeuw een museum en geniet een grote populariteit onder toeristen uit allerlei landen.

Geschiedenis van Het Steen

De eerste vestingen met aarden wallen op de plaats van de huidige burcht verschenen in de 8e - 9e eeuw tijdens de invasie van de Noormannen. Die stichtten er hun nederzetting op de modderige oevers van de Schelde om heffingen te innen of gewoon om voorbijvarende handelaars uit de buurt te plunderen. Het is mogelijk dat dit historische moment is weerspiegeld in de legende van de reus Druon Antigoon die binnen de muren van het fort zou hebben geleefd en die door de dappere Romeinse soldaat Silvius Brabo zou zijn verslagen. De afgehakte en in de Schelde gegooide hand van de reus werd een inspiratie voor de naam van de stad - "Hand werpen". Het wapen in de Antwerpse vlag toont zowel het Steen zelf als de afgehakte hand.

In de 10e eeuw stond op de rechteroever van de Schelde al een mooie burcht, gemaakt van lichte uitgehouwen stenen, die het verdedigingscentrum van de stad werd. Aan het einde van de 11e eeuw behoorde de vesting toe aan de hertog van Neder-Lotharingen, Godfried IV van Bouillon, die beroemd werd om zijn militaire prestaties tijdens de eerste kruistocht. Om geld in te zamelen voor de bewapening van zijn 10.000 ridders tellende leger moest de hertog talrijke kastelen op zijn landgoed verkopen en moest hij zelfs het hertogdom Lotharingen oprichten. Dit offer bleek niet zinloos en Godfried van Bouillon schreef zich uiteindelijk de annalen in als de eerste heerser van het Koninkrijk Jeruzalem. (meer)

Wat valt er te zien?

In 2010 werden de collecties van het Nationaal Scheepvaartmuseum verplaatst naar het nieuwe Museum aan de Stroom, maar een deel bleef als openluchttentoonstelling achter op het plein naast het Steen. Hier kunt u aangemeerde historische schepen, boten en binnenschepen bewonderen, en zelfs een kleine gondel, die in 1808 in Antwerpen werd vervaardigd ter gelegenheid van het bezoek van Napoleon. Een bijzonder beeldhouwwerk direct naast de ingang van de burcht geniet een grote populariteit onder toeristen. Het standbeeld van Lange Wapper, een figuur uit de Antwerpse folklore, werd opgericht in 1963. De auteur was beeldhouwer Albert Poels.

Boven de boog van de hoofdingang van Het Steen bevindt zich tot op de dag van vandaag een houten bas-reliëf van de heidense god van de jeugd en de vruchtbaarheid - Semini, tot wie de kinderloze bewoners van de stad zich wendden om het geluk van het moederschap te mogen ervaren. In 1587 werd dit reliëf verminkt op bevel van de jezuïeten van de Spaanse inquisitie, die zich stoorden aan het al te natuurlijk uitgebeelde voortplantingsorgaan van de god Semini.

De afdaling vanaf de kasteelpoort leidt naar de binnenplaats, die, in tegenstelling tot andere historische gebouwen, werd gered tijdens de ombouw van de kust aan het einde van de 19e eeuw. In het oostelijke deel van de binnenplaats, op de plaats van de voormalige militaire kapel, is het wapen van keizer Karel V te zien, dat gemaakt is volgens de polychrome methode. Aan de achterzijde van de voorgevel van de burcht bevinden zich tal van opmerkelijke plaquettes en decoraties, waaronder speciale dankplaquettes ter ere van de koninklijke lichte infanterie, waarvan de troepen in 1944 deelnamen aan de bevrijding van Antwerpen.

Het Steen kan worden bezocht:

woensdag-zondag – van 12:00 tot 18:00 uur.