Korzystając z naszej witryny, wyrażasz zgodę na korzystanie z plików cookie. Używamy ich w celu poprawy jakości z tej strony, specjalnie dla Ciebie, pomagają nam zrozumieć Twoje potrzeby (pomagają nam zbierać statystyki), pomóc naszym partnerom dostarczyć odpowiednią zawartość wyświetlaną na naszej stronie internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat plików cookie kliknij tutaj .

cookies
noimage

Zamek w Rabsztynie

Rabsztyn to dziś niezwykle malownicze ruiny zamku, który niegdyś był, w czasach swej świetności, świadkiem lokalnej i narodowej historii. Zamek powstał jako twierdza obronna i mimo swojej przebudowy na rezydencję możnowładczą stał na straży granic przez cztery stulecia. Uległ dopiero najazdowi szwedzkiemu z lat 1655- 1657. Właściciele tej nieruchomości zmieniali się nader często, ale zawsze pełnili wysokie urzędy w ówczesnej Rzeczypospolitej, a co ciekawe niektórzy z nich zaplątali się w historie kryminalne, o których mówiła cała Polska, i które zapisały się na kartach jej historii.

Historia zamku w Rabsztynie

Początki zamku niknął gdzieś w odmętach historii, trudno jest więc precyzyjnie ustalić jego dzieje z czasów przedkazimierzowskich. Prawdopodobnie, już w okresie XIII stulecia na wzgórzu wzniesiono wieżę obronną. Decyzja o powstaniu tej budowli miała charakter czysto strategiczny. Wiek XIII to okres, kiedy państwo polskie złożone było z wielu dzielnic książęcych, a panujący w nich ciągle prowadzili bratobójcze walki o rozszerzenie swych stref wpływów. Położenie geograficzne wzniesienia między dzielnicami i budowa nań warowni zabezpieczało granice tych państewek. Dopiero początek XIV wieku przyniósł rozbudowę posiadłości. Wówczas powstały zabudowania mieszkalne. Wkrotce potem nieruchomość przeszła w ręc Historia każe ten okres wiązać z własnością rycerskiego rodu Toporczyków z Morawicy pod Krakowem. (więcej)

 

 

Zamek dziś

Jeszcze do niedawna ruiny zamku były porośnięte drzewami. Malowniczy widok można było oglądać jedynie z dalekiej perspektywy. Drzewa i krzaki okrywały wapienne zbocza skały, jak i cała pozostałą zabudowę

Zamek w Rabsztynie zachowany jako malownicza ruina jest ciekawym przykładem ewolucji od średniowiecznej strażnicy poprzez kolejne przebudowy do magnackiej rezydencji. Z pierwotnej gotyckiej warowni zachowały się fragmenty murów zamku górnego na niedostępnej wapiennej skale. Poniżej widoczne są pozostałości murów obwodowych otaczających wzgórze zamkowe od strony południowej i wschodniej oraz resztki fosy. Z renesansowego pałacu przetrwały jedynie zewnętrzne ściany. Inną renesansową pozostałością zamku są resztki bramy wjazdowej, do której ponad fosą prowadził zwodzony most. Pod budynkiem bramnym znajdują się zwodzone piwnice. W czasie swojej świetności rezydencja renesansowa składała się z trzech skrzydeł mieszkalnych, dwóch dziedzińców z wjazdem od północy. Oprócz bramy zobaczymy pozostałości piekarni, krużganków zamkowych, czy renesansowej klatki schodowej.

Pozostałości średniowieczne, datowane na stulecia od końca XIII do XV znajdują się nieco wyżej, gdyż wówczas zamek był warownią obronną. Wśród pozostałości zobaczymy pierwszą bramę, zabudowania gospodarcze, przypory podtrzymujące dawne mury, obramienia gotyckiego okna, klatkę schodową, kamienicę mieszkalną i dolna partię wieży. Nie zachowała się niestety czteropiętrowa baszta mieszkalna na zamku górnym, będąca po wysokiej wieży jego najbardziej obronną częścią. Jednak sam zamek górny był położony na skale tak wysoko, iż po wejściu na nią znajduje się piękny widok na okolice i wszystkie ruiny. Dokoła zamku, na pofałdowanym terenie znajdował się ciekawy system fortyfikacji ziemnych, do dziś nieprzebadanych. Są wśród nich szańce artyleryjskie oraz ziemne basteje powstałe w końcu XVI wieku. W ostatnich latach rozpoczęto prace konserwacyjne i rekonstrukcyjne. W 2009 roku został odbudowany węzeł bramny. W pomieszczeniu bramy znajduje się ekspozycja poświęcona historii zamku. Zamek nadal jest poddany długofalowej renowacji, która nie ma na celu pełnej odbudowy, ale częściową, pozwalającą ust etatyzować dla zwiedzających polską architekturę obronna i rezydencjonalną. Na zamku, a właściwie jego dziedzińcu odbywają się, we wrześniu, coroczne turnieje rycerskie połączone ze staropolskim jarmarkiem.

Od 2015 roku można dodatkowo oglądać dom Antoniego Kocjana, który celowo dla zwiększenia atrakcyjności został przeniesiony z Olkusza. Antoni Kocjan był przedwojennym konstruktorem szybowców i oficerem wywiadu lotniczego Armii Krajowej. Zasłynął tym, iż rozpracował tajemnicę niemieckich rakiet V1 i V2.

Ruiny zamku w Rabsztynie pojawiły się w filmie w reżyserii Giacomo Battiato: „ Karol - Człowiek, który został papieżem”. To w tej scenerii, na tle murów zamku, młody Karol Wojtyła rozmawia, ze swoją przyjaciółką Tosią, o moralnych aspektach nienawiści i zbrodni, jakie kryje dusza człowieka.

Zwiedzanie zamku

Od października 2015 roku ruiny zamku w soboty i niedziele można zwiedzać w godzinach 10.00- 16.00. Przedział ten obowiązuje w sezonie zimowym, czyli końca marca.
Zwiedzanie w sezonie letnim:
Poniedziałek- piątek godziny 10.00- 18.00
Sobota- niedziela 10.00- 20.00
Dla grup zorganizowanych wymagana jest wcześniejsza rezerwacja telefoniczna. Ostatnie wejście na zamek na pól godziny przed zamknięciem ekspozycji.
 
Opracowanie: Wojciech Zabielski